|
Sigurður
Guðmundsson
VERÐLAUNAÁRSTÍÐIN
2003
Nú er hafið það
tímabilið þegar gervallur kvikmyndaheimurinn gerir
annað tveggja; veitir verðlaun eða tekur við
þeim. Upp úr miðjum desember hófst
verðlaunaárstíðin þegar hin ýmsu samtök
gagnrýnenda hófu að veita verðlaun þeim
kvikmyndagerðarmönnum sem þeir töldu skara fram
úr á árinu 2002. Skömmu eftir jól tóku Samtök
erlendra fréttaritara í Hollywood við og tilkynntu
hverjir hlytu tilnefningar til Golden
Globe-verðlaunanna (veitt 19. janúar nk. í
beinni sjónvarpsútsendingu). Þann 11. febrúar nk.
verður svo tilkynnt hverjir hljóta tilnefningu til
Óskarsverðlaunanna og árstíðin endar svo með
sjálfri Óskarsverðlaunahátíðinni 23. mars.
Golden
Globe-verðlaunin eru um margt lík
Óskarsverðlaununum - Golden Globe-verðlaunin hafa
oftar en ekki gefið vísbendingu um það hverjir
séu líklegastir til að hljóta Óskarinn - en að
sama skapi svo ólík - Golden Globe veita verðlaun
fyrir annars vegar dramatískar myndir og hins vegar
söngva- eða gamanmyndir í nokkrum flokkum og veita
verðlaun fyrir sjónvarpsgerð og kvikmyndagerð á
meðan Óskarsverðlaunin myndu ekki pota í
sjónvarpsgerð með 10 metra priki. Að auki eru
atkvæðabærir meðlimir Samtaka erlendra
fréttaritara í Hollywood um 80 talsins á móti
5.000 í Óskarsverðlaunaakademíunni.
Þegar tilnefningar
til Golden Globe voru tilkynntar undir lok síðasta
árs kom fátt á óvart. Flestir hinna tilnefndu
höfðu hlotið einhverja þeirra viðurkenninga sem
hin fjölmörgu samtök gagnrýnenda veittu undir lok
ársins. Örfáar myndir, sem taldar voru með þeim
bestu á nýliðnu ári, voru þó að öllu eða að
mestu leyti undanskildar s.s. Minority Report (engin
tilnefning) og Road to Perdition (ein tilnefning).
Leikstjórnarfrumraun leikarans Denzel Washington,
Antwone Fisher, kom heldur ekki til álita og myndir
leikstjórans Philip Noyce, Rabbit Proof Fence og The
Quiet American, voru að mestu leyti hlunnfarnar (ein
tinefning hvor).
Hér á eftir mun ég
renna yfir helstu flokkanna og segja mitt álit. Þess
má geta að ég hef í mesta lagi séð 2/3 hluta
myndanna sem til umræðu eru en ég held það geri
ekki að sök - ég efast um að meðlimir Samtaka
erlendra fréttamanna í Hollywood eða
Óskarsverðlauna-akademíunnar verði búnir að sjá
svo margar myndir þegar kemur að því að kjósa
hverjir hljóti verðlaunin. Sem fyrr kemur svo margt
annað inn í dæmið en það hvernig menn stóðu
sig í viðkomandi mynd og mætti ætla að
frammistaða manna vegi þar minna en staða þeirra
í Hollywood-samfélaginu, hjúskaparstaða og næstu
myndir. Hér á eftir fylgja mínar hugleiðingar um
þá tilnefndu:
Besta
dramatíska mynd
About Schmidt
er þriðja mynd leikstjórans Alexanders Payne
(Citizen Ruth, hin bráðsmellna Election). Hún
fjallar um ekkil (Jack Nicholson) sem uppgötvar að
líf hans er tilgangslaust. Ég efast um að þessi
mynd sé líkleg til stórræða enda meiri mynd fyrir
gagnrýnendur en aðra.
Gangs of New York er
stórmynd Martin Scorsese sem tók hann 25 ár að
koma í framleiðslu og önnur 2 ár að kvikmynda og
fullklára. Innanbúðarmenn segja mér að myndin
hafi kostað rúmlega 100 milljónir bandaríkjadala
í framleiðslu. (Allt í lagi, ég las þetta í
tímariti. Þekki enga innanbúðarmenn). Í
aðalhlutverkum eru þau Leonardo DiCaprio, Daniel
Day-Lewis og Cameron Diaz. Þetta gæti verið ofmetin
mynd (svona eins og ein af fyrri myndum Scorsese var,
Age of Innocence) en gæti einnig verið sú mynd sem
færir Martin Scorsese Gullhnöttinn og jafnvel hans
fyrstu Óskarsverðlaun.
The Hours skartar
þeim Meryl Streep, Nicole Kidman og Julianne Moore í
aðalhlutverkum. Myndin er byggð á leikverki David
Hare (The Blue Room) og er í leikstjórn Stephen
Daldry (Billy Elliot). Hefur hlotið einróma lof og
er svona "leikara"-mynd (með öðrum orðum
engar tæknibrellur) og það gengur alltaf vel á
verðlaunahátíðum.
Lord of the Rings:
The Two Towers er stórlega ofmetin mynd en samt sem
áður fjörug og skemmtileg ævintýramynd. Ég
stórlega efast um að hún hljóti náð fyrir augum
samtaka erlendra fréttaritara í Hollywood
sérstaklega í ljósi þess að hún hlaut aðeins 2
tilnefningar (besta mynd, besti leikstjóri).
Samtökin eru augljóslega ekki jafn hrifin af
myndinni og netlúðasamfélagið.
The Pianist í
leikstjórn Romans Polanskis (Chinatown, Rosemary's
Baby) fjallar um pólskan gyðing, leikinn af Adrian
Brody (The Thin Red Line), sem lendir í ofsóknum nasista
í Síðari heimstyrjöld. Myndin hefur hlotið
margvísleg verðlaun gagnrýnenda en ég efast um að
hún taki Gullhnöttinn heim.
Hér eru Gangs
of New York og The
Hours líklegastar til að hreppa
Gullhnöttinn.
Besta
gaman- eða söngvamynd
About a Boy
var fyndnasta mynd seinasta árs og fjallar um
velstæðan og áhyggjulausan piparsvein í konuleit.
Hugh Grant er góður í aðalhlutverkinu og
aukaleikarahópurinn er traustur. About a Boy er
kvikmynd sem fór alveg framhjá bandarískum kvikmyndagestum
og ég held að hún teljist of léttvæg til að fá
nokkur verðlaun. Algjör synd því þetta er góð
kvikmynd og með henni sýnir Hugh Grant að þó hann
geti aðeins leikið eina manngerð - klaufalega
Bretann - þá getur hann dregið fram lífið sem
leikari og vel það.
Adaptation er
nýjasta mynd leikstjórans Spike Jonze (Being John
Malkovich). Hún fjallar um handritshöfundinn Charlie
Kaufman (Nicolas Cage) sem er falið að færa bók
Susan Orlean (Meryl Streep) í form kvikmyndahandrits.
Gagnrýnendur segja að þetta sé snilldarmynd,
fyndin og frumleg. Gæti tekið Gullhnöttinn heim en
er kannski eins og Being John Malkovich - of frumleg
fyrir bæði Golden Globe og Óskarinn.
Chicago er mynd sem
gagnrýnendur eru voða hrifnir af. Í aðalhlutverkum
eru þær Catharine Zeta-Jones og Renee Zellweger sem
leika söngkonur sem gera allt fyrir athyglina.
Richard Gere leikur einnig í myndinni og afsannar
þá fullyrðingu mína að allt sem hann kemur við
breytist í skít.
My Big Fat Greek
Wedding er ein af merkilegastu kvikmyndum ársins
2002. Óþekktur grínisti af grísku bergi brotinn,
Nia Vardalos, hafði samið einleik um líf sitt sem
grísk kona í Bandaríkjunum og flutt í litlu
leikhúsi í Los Angeles. Sjálfur Tom Hanks komst að
þessu og fékk hana til að skrifa kvikmyndahandrit
byggt á einleiknum. Hún sjálf var sett í
aðalhlutverkið og kvikmyndin var framleidd fyrir 5
milljónir dollara með alls óþekktum leikurum í
öðrum hlutverkum. Í dag hefur myndin þénað
rúmlega 200 milljónir dollara (meira en Pearl
Harbor!). Auk tilnefningar fyrir bestu mynd fékk
Vardalos einnig tilnefningu fyrir leik sinni í
myndinni og á mun meiri möguleika á þeim
verðlaunum en myndin sjálf í þessum flokki.
Að lokum er tilnefnd
myndin Nicholas Nickleby. Ég efast um að hún hafi
hlotið nógu mikla dreifingu til að teljast
sigurstrangleg. Leikaraliðið er mest allt Bretar.
Ef ég ætti að
veðja, myndi ég setja mína peninga á þessa Chicago
og nægir að vísa til velgengni Moulin Rouge á
síðustu Golden Globe-verðlaunahátíð því til
stuðnings.
Besti
leikari í dramatískri mynd
Adrian Brody
fær hér sína fyrstu tilnefningu til Golden
Globe-verðlauna fyrir leik sinn í The Pianist. Hann
hefur þó í síðastliðnum mánuði fengið nokkur
verðlaun gagnrýnenda í Bandaríkjunum þ.á m.
verðlaun Samtaka kvikmyndagagnrýnenda í
Bandaríkjunum (NSFM) fyrir besta leik í
aðalhlutverki. Efast um að hann sé sigurstranglegur
- segjum að hann sé líklegur til afreka í
framtíðinni.
Michael Caine er
maður sem fer á klósettið og er tilnefndur til
verðlauna fyrir það. Ég óska þess að mitt líf
væri svoleiðis. Í The Quiet American leikur hann
eldri mann sem tekur upp ástarsamband við ungan
víetnamskan kvenmann. Byggð á skáldsögu Graham
Greene og í leikstjórn Philip Noyce (Patriot Games,
Clear and Present Danger).
Daniel Day-Lewis
snýr aftur eftir 5 ára hlé frá kvikmyndaleik í
hlutverki vonda kallsins Bill Butcher í Gangs of New
York. Leikur hans á að vera svo magnaður að
illskan lekur af bíótjaldinu (hvað svo sem það
merkir eiginlega).
Leonardo DiCaprio
leikur svikahrappinn Frank Abagnale Jr. í nýjustu
kvikmynd Steven Speilberg, Catch Me If You Can.
DiCaprio þykir einkar sannfærandi, jafnvel þó hann
leiki tæplega tvítugan mann í myndinni. Spielberg
sjálfur á þó einnig heiður skilinn enda laginn
við barnastjörnur.
Síðastur en ekki
sístur er Jack Nicholson, sem þykir sýna enn einn
snilldarleikinn í kvikmyndinni About Scmidt.
Hér berjast þeir Jack
Nicholson og Daniel
Day-Lewis um Gullhnöttinn.
Besta
leikkona í dramatískri mynd
Salma Hayek barðist vel og lengi fyrir því að koma
sögu mexíkósku listakonunnar Fridu Kahlo á
tjaldið í kvikmyndinni Frida. Kvikmyndinni er
leikstýrt af Julie Taymor (Titus) og með önnur
hlutverk fara Edward Norton og Alfred Molina (Raiders
of the Lost Ark). Hayek er ung og metnaðarfull en
kannski álitin fullmikil bomba til að hljóta
verðlaun.
Nicole Kidman þurfti
að þola nokkra klukkutíma í förðunarstólnum
hvern dag til að leika rifhöfundinn Virginíu Woolf
í The Hours. Fyrir leik sinn í þeirri mynd er
stórleikkonan Meryl Streep einnig tilnefnd til
verðlauna fyrir bestan leik. Það verður erfitt
fyrir akademíuna að gera upp á milli þeirra og vel
gæti farið að þær tækju atkvæði frá hvor
annarri og gerðu möguleika hvorrar annarrar að
engu.
Diane Lane (The
Perfect Storm) leikur húsmóður í kvikmyndinni
Unfaithful sem nær sér í ungan strák til að lyfta
sér upp í svartasta skammdeginu. Ólíkleg til
stórafreka að mínu mati.
Líklegust til að
vinna verðlaunin fyrir bestan leik er Julianne
Moore fyrir hlutverk sitt í kvikmyndinni
Far From Heaven. Í myndinni leikur Moore
millistéttarkonu sem fellur fyrir garðyrkjumanni
sínum (Dennis Haysbert) og kemst að því að
eiginmaður hennar (Dennis Quaid) ber tilfinningar í
garð karlmanna. Moore hefur verið lofuð í hástert
fyrir frammistöðu sína og hefur unnið flest
verðlaun gagnrýnenda sem henni hafa staðið til
boða. Það er reyndar furðulegt að kvikmyndin
sjálf sé ekki tilnefnd sem besta dramatíska mynd en
hún er mjög líkleg til að fá nokkrar tilnefningar
til Óskarsverðlauna. Kvikmyndinni er leikstýrt af
Todd Heynes (Velvet Goldmine) og var einnig skrifuð
af honum með Moore í huga í aðalhluverkið.
Besta
leikari í gaman- eða söngvamynd
Nicolas Cage
sýnir að hann getur leikið annað og meira en kalla
sem hlaupa um á nærbolum og drepa vonda kalla (The
Rock, ConAir, Snake Eyes, 8MM, Face/Off, Gone in 60
Seconds, Windtalkers). Í Adaptation leikur hann
rithöfundinn Charlie Kaufman sem fær ritstíflu.
Cage leikur einnig tvíburabróður Charlies, Donald
Kaufman. Langt er síðan Cage lék síðast í
gamanmynd (Honeymoon in Vegas og að vissu leyti Gone
in 60 Seconds) og gæti hann vissulega uppskorið
Gullhnöttinn fyrir tvöfaldan leik sinn í myndinni.
Kieran Culkin leikur
í kvikmyndinni Igby Goes Down ásamt Susan Sarandon.
Kieran Culkin er yngri bróður McCauley Culkin og ég
efast um að nógu margir hafi séð myndina til hann
geti talist eiga raunhæfa möguleika á sigri.
Richard Gere leikur
lögmann sem tekur að sér að verja söngkonunar
Catharine Zeta-Jones og Renee Zellweger af ákærum um
morð í kvikmyndinni Chicago. Ég efast um að Gere
syngi í myndinni og ég efast um að hann vinni.
Hugh Grant er góður
sem piparsveinn í kvikmyndinni About a Boy. Myndin er
byggð á skáldsögu Nicks Hornbys (High Fidelity) og
leikstýrt af bræðrunum Paul og Chris Weitz
(American Pie). Takmarkaðir möguleikar á gulli.
Adam Sandler sýndi
á sér nýja hlið í kvikmyndinni Punch-Drunk Love
í hlutverki sölumanns sem verður ástfanginn af
ungri konu (Emily Watson) og reynir að brjótast
undan ofurvaldi systra sinna. Myndinni er leikstýrt
af og byggð á handriti Paul Thomas Anderson (Boogie
Nights, Magnolia).
Set bjórkippu á Nicolas
Cage enda eini maðurinn í hópnum sem
hefur fengið verðlaun af nokkru tagi áður
(Óskarinn árið 1996 fyrir leik sinn í myndinni
Leaving Las Vegas) en annars veit maður aldrei.
Árið 2001 sló George Clooney út menn eins og
Robert De Niro og John Cusack fyrir hlutverk sitt í
myndinni O, Brother Were Art Thou?
Besta
leikkona í gaman- eða söngvamynd
Maggie Gyllenhaal þykir sýna góðan leik á móti
James Spader í kvikmyndinni The Secretary. Þar
leikur hún ritara sem fær að gera hinar ýmsu
kúnstir fyrir yfirboðara sinni (Spader). Gyllenhaal
er ung og óþekkt og á takmarkaða möguleika á
gullinu. Þess má til gamans geta að Maggie
Gyllenhaal er systir leikarans Jake Gyllenhaal, sem
lék í kvikmyndinni October Sky (kannski eru þessar
upplýsingar bara til gamans fyrir mig en ekki fyrir
aðra sem ekki eru kvikmyndalúðar, ég bara veit
það ekki).
Sílikonan Goldie
Hawn er tilnefnd fyrir hlutverk sitt í kvikmyndinni
The Banger Sisters. Ég hef sem fæst orð um hana.
Nia Vardalos leikur
unga gríska konu sem verður ástfanginn af
bandaríkjamanni og lendir upp á kant við
fjölskyldu sína í kvikmyndinni My Big Fat Greek
Wedding. Svo sem enginn stórleikur en það hefur
ekki hindrað fólk áður í að sanka að sér
verðlaunum (fékk Russell Crowe virkilega
Óskarsverðlaun fyrir hlutverk sitt í Gladiator?).
Uppgangur leikkonunar á árinu er enda saga konu sem
hefur unnið sig upp úr því að vera óþekktur
grínisti í þekkta leikkonu í Bandaríkjunum og vel
getur verið að samtök fréttaritara standist ekki
mátið og setji punktinn yfir I-ið með því að
senda hana heim með Gullhnöttinn.
Að lokum eru
leikkonurnar Renee Zellweger
og Catharine Zeta-Jones
tilnefndar fyrir kvikmyndina Chicago. Samkvæmt
gagnrýnendum sýna þær og sanna með myndinni að
þær kunna að syngja og dansa. Valið stendur milli
annarrar hvorrar þeirra og Nia
Vardalos fyrir My Big Fat Greek Wedding.
Besta
leikkona í aukahlutverki
Annað hvort
Kathy Bates fyrir About Schmidt eða Meryl Streep
fyrir hlutverk sitt í Adaptation.
Besti
leikari í aukahlutverki
Paul Newman
fyrir Road Perdition. Engin spurning. Hann var
langbestur í ofmetinni mynd.
Besti
leikstjóri
Hálfgerð
heiðursverðlaun þannig að þessi Gullhnöttur fer
vafalítið til Martin Scorsese fyrir Gangs of New
York. Í fyrra fóru verðlaunin til hins aldna
leikstjóra Roberts Altmans fyrir Gosford Park.
Besta
erlenda myndin
Tvær
erlendar myndir heilluðu gagnrýnendur í
Bandaríkjunum í fyrra. Annars vegar Y Tu Mama
Tambien í leikstjórn Alfonso Cuaron (The Little Princess)
og hins vegar mynd Pedro Almodovars, Habla
con ella. Mynd Almodovars er tilnefnd en
mynd Cuarons ekki vegna þess að framleiðsluland
hennar, Mexíkó, hefur ekki lagt hana fram í
keppnina en hvert land má aðeins leggja fram eina
kvikmynd (okkar framlag var Hafið). Gullhnötturinn
fer því beinustu leið til Spánar. Þess má geta
að Alfonso Cuaron mun leikstýra næstu myndinni um
Harry Potter, Harry Potter and the Prisoner of
Azkaban, sem frumsýnd verður jólin 2003.
Önnur verðlaun eru
of smá til að ég nenni að fjalla um þau og um
sjónvarpsverðlaunin get ég varla fjallað. Eini
þátturinn sem ég nenni að horfa á í sjónvarpi
er Viltu vinna milljón?
Golden
Globe-verðlaunin verða afhent hinn 19. janúar nk.
og hvet ég alla til að fylgjast með. Það verður
gaman að fylgjast með og fagna með þeim sem vinna
og hlæja að þeim sem tapa.
|
