|
4.
APRÍL 2002
TÖFFARAR
KVIKMYNDANNA - JAMES BOND OG INDIANA JONES
Síðustu mánuði
hefur sjónvarpsstöðin ABC verið með vikuleg James
Bond kvöld. Virkilega gott framtak og mjög vinsælt,
ekki síst hjá mér sem hef ekki ennþá komist á
kvöld hjá hinum rómaða James Bond klúbb á
Íslandi. Við þessa snilld hefur síðan bæst að
Tough Guys myndir eru núna sýndar reglulega í
sjónvarpinu. Fremstar í þeim flokki hafa myndirnar
um Indiana Jones verið. Stórskemmtilegar myndir um
fornleifafræðing sem nær að gera þau annars
rólegu vísindi að alvöru hasar. Að mínu viti eru
þarna saman komnar tvær af helstu hetjum
kvikmyndanna fyrr og síðar - óumdeilanlega
ódauðlegar hetjur sem alltaf standa fyrir sínu.
Það er margt líkt
með þeim félögum Bond og Jones. Það fyrsta sem
kemur í hugann er að þeir eru báðir ofsalega
flottir og hreinar fyrirmyndir ungra drengja. Hvern
hefur aldrei dreymt um að vera njósnari og bjarga
heiminum með reglulegu millibili? Bondinn hefur
heillað margan drenginn og náð að láta
viðkomandi loka augunum í smá tíma og hugsa til
framandi staða og fagurra kvenna. Ekki hefur það
þótt síður spennó að vera heimsþekktur
fornleifafræðingur sem flakkar heimshorna á milli
og finnur alla helstu stórgripi sem sagan hefur
geymt. Magnaðir menn og heitustu töffararnir sem
hafa stigið fæti á hvíta tjaldið. Núna kynnu
einhverjir að æpa og heimta á blað nöfn á við
John McClaine eða Ethan Hunt eða einhvern annan
snillinginn sem framleiddur hefur verið í
markaðsmaskínu draumanna, en þeir blikna við
hliðina á þessum klassísku hetjum.
Bond og Jones eiga
nokkuð auðvelt með konur sem virkilega
aðdáunarverður kostur fyrir unga menn. Jones er
þar reyndar nokkur eftirbátur Bond sem er mikill
sjarmör og leggur gjarnan nokkrar konur í hverri
mynd. Úr þessu hefur reyndar dregið á síðustu
árum og er það einkum vegna óvægrar baráttu
femínista í kvikmyndaheiminum. Jones hefur það
sér til varnar í konumálunum að það voru mjög
fáar konur á vinnumarkaðnum á þeim tíma sem hann
starfaði og því erfiðara um vik að komast í
kynni við þær. Jones starfaði eingöngu fyrir
seinna stríð þegar staða konunnar var mun
forneskjulegri heldur en í dag. Þetta hefur að
einhverju leyti haldið aftur af Jones sem skorar þó
reglulega.
Helstu andstæðingar
Indiana Jones voru þýskir nasistar sem vildu ná til
sín ævafornum dýrgripum. Ekki er því að undra
að þó Jones hafi ekki verið reiðubúinn að
leggja sig fram í fjórðu myndina þar sem síðasta
myndin, Indiana Jones and the Last Crusade, gerðist
árið 1938. Ári síðar braust út heimsstyrjöldin
síðari og sögulega var því frekar hæpið að
bæta við annarri mynd þar sem andstæðingurinn var
dauður.
Á móti er Bond að
upplagi kaldastríðshetja sem tók við að hjálpa
góðu öflunum í þessum heimi fljótlega eftir að
Jones hætti því. Bestu Bond-myndirnar eru þær
þar sem Sovétríkin eru hið illa heimsveldi eða í
það minnsta eitthvað af hinum fyrri kommaríkjum er
óvinurinn. Sú staðreynd að Bond hélt áfram að
bjarga okkur minni mönnum eftir fall kommúnismans
hefði e.t.v. átt að ýta undir endurlífgun Jones
sem hefur væntanlega séð að hann gat einnig verið
ódauðlegur og gert gagn þó höfuðóvinurinn væri
farinn.
Persónulega er ég
meiri Bondmaður en Jones. Ein ástæðan kann að
vera sú að Jones er látinn vera amerískur
prófessor í myndunum þó öll einkenni bendi til
að hann sé breskur og að það væri mun eðlilegra
í flesta staði. Á móti er Bondinn fágaður
breskur njósnari sem getur allt, kann allt og veit
allt. Síðan er Bond alltaf mjög fínn í tauinu,
miklu meira í ætt við það sem mig langar að
vera. Það skiptir litlu hvort Bond er í flottu
kokteilboði, að kafa í suðrænum sjó eða
hangandi utan í skriðdreka, alltaf skal hann vera
glerfínn í smóking. Á móti er Jones aldrei
öðruvísi til fara en í hrörlegum búningi, með
skítugan hatt og í rifinni skyrtu, helst drullugur
upp fyrir haus. Ekki eins spennandi fyrir minn smekk.
Beiskur og
beinskeyttur húmor skreytir bæði Bond og Jones sem
lyftir myndum þeirra upp á ögurstundum. Þegar
þeir skjóta skrýtlu fram finnur maður að þeir
eiga mun auðveldara með að leysa próblemið heldur
en allar ytri aðstæður gefa til kynna. John McClane
tileinkaði sér hluta af þessum hæfileikum í Die
Hard myndunum, enda varð sú sería mjög vinsæl.
Vissulega stóð McClane sig alveg stórvel en er þó
töluvert frá því að teljast veruleg ógn við
Bond og Jones í kvikmyndasögulegum skilningi.
Í dag er verið að
gera enn eina Bondmyndina, gott ef hún er ekki númer
tuttugu í röðinni. Hluti myndarinnar er tekinn á
Íslandi sem verður væntanlega til að auka enn á
vinsældirnar í hinum stóra heimi ef marka má
eðlileg viðbrögð markaðarins við hinu magnaða
Íslandi. Veit ég því að Bondinn á eftir að ylja
okkur kvikmyndaunnendum um ókomin ár með nýjum
brellum og leikfléttum, svo ekki sé minnst á fagrar
konur sem eru í löngum röðum í hverri mynd.
Formúlan er óbrigðul og í peningasamfélagi
nútímans er útilokað annað en myndirnar haldi
áfram um ókomna tíð (jafnvel benda má benda á
að síðasta Bond myndin var í töluverðum plús
vegna auglýsingatekna og kostunar áður en sjálfar
sýningarnar hófust).
Sú von hefur
glæðst undanfarin misseri að Indiana Jones eigi
eftir að ganga á nýjan leik. Jones hafði reyndar
áður gefið út að hann væri ekki reiðubúinn í
enn eina myndina, sagan væri einfaldlega búin.
Steven Spielberg hefur hins vegar náð að sannfæra
Jones að taka þátt í einu ævintýri í viðbót.
Indiana Jones 4, sem hefur ekki ennþá fengið
official nafn, er í fullum undirbúningi. Skynsemin
hefur dregið Jones aftur fram á sjónarsviðið enda
eru ýmsir stórgripir sem eru ennþá ófundnir og
vandséð er hvort nokkur annar en sjálfur Indiana
Jones eigi möguleika á að handsama þá.
Við fáum að sjá
herlegheitin á næsta ári og getum þá jafnframt
dæmt um hvort Indiana Jones standist áhlaup tímans
með jafn góðum hætti og sjálfur James Bond.
Heiðar
Ásberg Atlason pistlahöfundur
er lögfræðingur sem stundar
framhaldsnám við University of Miami.
|