|
21.
FEBRÚAR 2002
GOSFORD PARK
Te klukkan fjögur,
kvöldmatur klukkan átta, morð á miðnætti.
Hljómar eins og Agatha Christie hafi komið með
hugmyndina en svo er hins vegar ekki. Gosford Park er
ekki hefðbundin morðgáta þar sem spæjarinn leysir
málið í lokin, heldur er miklu púðri eytt í
hluti sem eiga ekki erindi í óbrigðula formúlu
morðsögunnar. Gosford Park tvinnar saman spennu,
dramatík og skemmtilega karaktera. Ég kann hins
vegar alltaf best við sögurnar hennar Agöthu, það
er eitthvað sérstakt við þær.
Myndin gerist á
ensku sveitasetri, Gosford Park, á fyrri hluta 20.
aldarinnar. Byrjar myndin á því að aðallinn
safnast saman á setrinu til leika sér í
yfirstéttaleik, skjóta fashana, spila bridds, borða
og drekka. Myndin gefur mjög góða innsýn í tvo
ólíka heima; annars vegar er það veröld
yfirstéttarinnar og hins vegar þjónustufólksins.
Yfirstéttarfólkið er með sína hefðbundnu ósiði
og yfirgang sem myndin nær að lýsa sérstaklega
vel. Hins vegar er það þjónustufólkið, venjulegt
fólk sem hefur samt alltaf eitthvað að fela. Ég
veit ekki hvaðan þess lenska kemur að láta
þjónustufólkið, undirstéttina, alltaf hafa
eitthvað óhreint í sínu horni en hún kemur vel
fram í þessari mynd.
Leikararnir í
Gosford Park eru margir hverjir kunnuglegir. Maggie
Smith stendur þar langt uppúr og hlaut tilnefningu
til Óskarsverðlauna fyrir aukahlutverk sitt. Smith
leikur yfirstéttarspúsu sem einhvern tímann hefur
verið meira lekkert en hún er í dag. Smith nær
sérlega vel að túlka þennan karakter sem er
eiginlega semi-aðalhlutverk í mínum huga þó
rullan sé í raun smá. Helen Mirren leikur æðstu
þjónustustúlkuna og fékk tilnefningu til sömu
Óskarsverðlauna. Mirren fellur þó í skuggann af
Smith. Kristin Scott Thomas leikur húsfrúna. Thomas
er "the bitch" í myndinni og leikur það
hlutverk sérstaklega vel. Sennilega hefur hún ekki
þurft að leika mikið. Hlutverk hins ríka
húsbónda, sem gerir sér gjarnan dælt við
þjónustustúlkurnar, er í höndum Michael Gambon.
Síðan er fullt af fleiri þekktum andlitum, þ.á m.
Emily Watson, Jeremy Northam, Clive Owen o.fl. sem
tæplega eiga skilið svona lítil og ómerkileg
hlutverk.
Í heildina litið er
Gosford Park vel gerð mynd, flott í flesta staði og
skemmtilegar karekterar setja góðan svip. Gosford
Park hefur enda fengið alls sjö tilnefningar til
Óskarsverðlauna, þ.á m. sem besta myndin, besta
frumsanda handritið og fyrir bestu leikstjórn. Ég
verð þó að leyfa mér að benda á nokkra hnökra
sem leikstjórinn, Robert Altman - handhafi Golden
Globe verðlaunanna fyrir leikstjórn og kandídat
fyrir Óskarinn - hefði gjarnan mátt lagfæra. Til
dæmis eru alltof margar persónur í myndinni. Að
minnsta kosti er ekki auðséð hvaða hlutverki sumir
aukaleikarar gegndu í sögunni. Hreinlega held ég
að þetta hafi bara verið vinir og kunningjar Altman
sem vantaði vinnu og var troðið þarna inn. Einnig
er sagan ruglingsleg á köflum og sumt var
einfaldlega órökrétt eða bara plain asnalegt.
Myndin á þess vegna að mínu mati litla möguleika
á að blanda sér í keppnina um bestu myndina eða
besta frumsamda handritið.
Það hefði mátt
lagfæra handritið aðeins - þó Óskarstilnefning
séu ákveðin meðmæli með handritinu þá hafa nú
stundum verið gerð mistök á þeim bænum. Eflaust
fær Gosford Park þó einhverja styttu, jafnvel
tvær. Robert Altman er náttúrulega flottur kall og
því ekki óhugsandi að litið verði framhjá minni
háttar göllum í leikstjórn Gosford Park. Ég vona
bara að hin styttan fari til Maggie Smith sem stendur
sig frábærlega.
Heiðar
Ásberg Atlason pistlahöfundur
er lögfræðingur sem stundar
framhaldsnám við University of Miami.
|
