Hver er uppáhaldsmynd
Helga Áss Grétarssonar?

Til að kvikmynd teljist góð verður hún að sameina gott handrit, afbragðs leik og snjalla kvikmyndatöku. Þótt öll þessi atriði séu til staðar þarf það ekki vera til þess að myndin verði áhugaverð eða snerti mann eitthvað. Hver og einn hefur sinn sérstaka smekk og er undirritaður engin undantekning. Þær myndir sem vekja mestan áhuga minn eru fyrst og fremst tvenns konar. Annars vegar þær þar sem atburðarásin tekur í sífellu óvænta og skemmtilega stefnu eða þar sem persónusköpun er litrík og framúrskarandi. Ég mikill aðdáandi mynda Alfreds Hitchcock en í þeim er hann alltaf að koma áhorfandanum á óvart með einföldum og snjöllum brellum. Aragrúi mynda hefur að geyma ógleymanlega persónusköpun og koma í huga mér margar Jack Nicholsson myndir en hann er uppáhaldsleikarinn minn. Þrátt fyrir þetta er eftirlætismynd mín hvorki með Hitchcock sem leikstjóra né með Nicholsson sem leikara. Af einhverjum ástæðum hefur myndin Morðið í austurlandahraðlestinni verið sem greypt mér í minni sem uppáhaldsmyndin. Eins og í flestum Agöthu Christie bókum er fléttan eitursnjöll. Allajafna er persónusköpunin hinsvegar slöpp í bókum hennar en í þessari mynd, sem hefur hersingu af afbragðsleikurum, er sá ágalli horfinn sem dögg fyrir sólu. Þetta er ekki síst að þakka frammistöðu Alberts Finney í hlutverki Hercule Poirots. Hann er stórkostlegur og hefur enginn náð að túlka belgíska einkaspæjarann af jafn mikilli andagift eins og í þessari mynd. Það er mér ógleymanlegt í lokaræðu Poirot þegar talan tólf fór að hringja í höfði hans eins dómkirkjubjalla. Fórnarlambið hafði fengið 12 hnífstungusár, það eru 12 kviðdómendur og svo framvegis. Ekki er ósennilegt að ég hafi séð myndina í fyrsta skipti 12 ára og horft á hana 12 sinnum. Í hnotskurn er þetta langbesta mynd gerð eftir sögu Agöthu Christie og konfekt fyrir þá sem hafa ánægju af sakamálamyndum.

Helgi Áss Grétarsson
stórmeistari og laganemi