Hver er uppáhaldsmynd
Davíðs Þórs Jónssonar?

Í raun er erfitt að tilgreina eina bíómynd sem uppáhaldskvikmynd sína. Margar bíómyndir eru alveg frábærar – en um leið svo ólíkar að fáránlegt er að bera þær saman og halda því fram að ein þeirra sé á einhvern hátt betri en önnur. Ef gengið væri á mig held ég samt að ég yrði að tilgreina kvikmyndina The Rocky Horror Picture Show, þó ekki væri nema vegna þess að enga aðra kvikmynd hef ég séð jafnoft í bíó, líklega 30 – 40 sinnum (þá tel ég ekki með þau skipti sem ég hef séð hana á spólu). Jafnvel kvikmyndin Grease kemst ekki með tærnar þar sem Rocky Horror hefur hælana hvað þetta varðar, hana sá ég ekki nema u. þ. b. tuttugu sinnum í bíó á sínum tíma.

Samt er eiginlega hálfbjánalegt að nefna Rocky Horror sem uppáhaldsbíómynd sína vegna þess að ég geri mér ósköp vel grein fyrir því að þetta er alls ekki góð bíómynd – í hefðbundnum skilningi á því hvað gerir kvikmynd góða. Hún er hvorki vel leikin, skrifuð né kvikmynduð, hún hefur engan (eða í besta falli afar ómerkilegan) boðskap og hún gerir mann svo sannarlega ekki að betri manneskju. Miðað við þessa þætti er hún aðeins miðlungsgóð B-mynd. En samt ... eitthvað hlýtur hún að hafa við sig fyrst henni hefur tekist að fara þá sigurför um heiminn sem raun ber vitni. Fjöldi fólks víða um veröldina hefur hreinlega ánetjast þessari kvikmynd og sér hana reglulega í bíó. Það samsamar sig einhverri persónu hennar, mætir í bíó í gervi hennar, kann myndina utanbókar og leikur hana með. Ég held að engin önnur kvikmynd, ekki einu sinni mestu stórvirki kvikmyndasögunnar, hafi haft þessi áhrif á áhorfendur, hve “æskileg” sem þau svo sem eru. Eða kannast einhver við að hafa farið á sýningu á Citizen Kane þar sem allir áhorfendur misstu glerkúlu með snjó inni í samtímis um leið og þeir hrópuðu upp yfir sig: “Rosebud”?

Ekki veit ég hver galdurinn á bak við Rocky Horror er, en best gæti ég trúað að hann hefði eitthvað með fullkomið alvöruleysi hennar að gera. Það er lagt upp með að segja bjánalega, tilgangslausa sögu á ærslafullan hátt, aldrei er gefið í skyn að eitthvað meira búi undir og hún fellur aldrei í þá gryfju að fara að taka sjálfa sig alvarlega. Markmiðin eru m. ö. o. ekki háleit, en fyrir vikið tekst myndinni líka að ná þessum markmiðum sínum fullkomlega. Tónlistin er síðan kapítuli út af fyrir sig.

Fyrir nokkrum árum varð ég þeirrar gæfu aðnjótandi að fá að taka þátt í leikhúsuppfærslunni á þessu verki í Reykjavík sem var ógleymanleg lífsreynsla. Í tengslum við hana kom höfundurinn, Richard O’Brien (hann leikur Riff Raff í myndinni), til Íslands og blandaði geði við okkur leikarana. Hann er einhver furðulegasta persóna sem ég hef kynnst og enn er mér ekki fullljóst hvort hann er fábjáni eða snillingur. Bilið þarna á milli er reyndar oft mjög mjótt og af Rocky Horror að dæma er ljóst að það þarf annað hvort að vera fjábjáni eða snilliingur til að detta svona vitleysa í hug.

Davíð Þór Jónsson
ritstjóri tímaritsins Bleikt og blátt