BÍÓGESTURINN  



Hver er uppáhaldsmynd

Dr. Gunna?

Mér finnst ekki endilega málið að rökstyðja hvers vegna maður fílar eitt og annað ekki. Rökstuðningurinn strandar oftast á því að hver og einn hefur ólíkan smekk. Ef einhver mynd er fyndin finnst mér tóm leiðindi og vitleysa að kafa eitthvað dýpra í myndina og útskýra nákvæmlega afhverju mér finnst myndin fyndin. Sú vitneskja að myndin sé fyndin er alveg nóg fyrir mig. Fátt er betra en að upplifa góða mynd. Í bíó er nefnilega verið að gæla við svo marga taugaenda í þér. Að mynd sé fyndin, spennandi og gáfuleg eru kostir -- að hún gangi upp og skilji eitthvað eftir inni í hausnum á þér eru enn meiri kostir. Plúsinn við að upplifa góða mynd er það stór að hann jarðar yfir alla mínusana; allar leiðinlegu myndirnar sem maður sér af því maður er alltaf að leita að plúsnum. Sem unglingur fór ég hrikalega oft í bíó. Í dagbókinni 1984 (var 19 ára) skrifaði ég niður myndirnar og dóma með. Hvílíku drasli lét maður hella oní sig: Psycho II, A man called Interpid, Jaws 3-D, Trail of the Pink Panther ... Þetta ár var þó haldin mini-Hitchcock hátíð í Laugarásbíói. Skemmtanagildislega séð komast fáir með tærnar á sömu eyju og þessi feiti Breti hafði báða fæturnar. Strangers on a train, Rear Window, Vertigo og uppáhaldsmyndin mín: North by Northwest, svo ég nefni bara fjórar. 

North by Northwest er frá árinu 1959. Cary Grant, sem þá var sjötugur eða eitthvað, leikur "ungan" töffara sem er tekinn fyrir annan mann og lendir í alls konar spennandi bulli í framhaldi af því. Hann tekur í Evu Maríu Saint í lest og berst við James Mason ofan á forsetahausunum á Rushmore fjalli. Frægasta atriðið er þó þegar Cary hleypur skelkaður undan rellu sem dritar á hann úr hríðskotariffli. Meistarinn Bernard Herrmann gerir tónlistina við þessa snilld og áferð myndarinnar er óraunveruleg af því liturinn er svo óraunverulegur. Það er eitthvað við þennan lit og þennan fíling -- Ameríka árin eftir stríð, þegar liðið fór að kaupa sér margra tonna bíla, karlarnir voru með hatta, konurnar vöskuðu brosandi upp, krakkarnir voru að falla fyrir Elvis -- sem er bæði fallegt og eitthvað sem maður getur verið skíthræddur við og það er þannig alltumvefjandi lífsgæðaógn sem leikur um myndina. Maður veit annars aldrei hvað gerist næst í myndinni, hún er bæði spennandi og fyndin, og þó maður sé svo sem engu nær um sjálfan sig eða stöðu sína í alheiminum að myndinni lokinni er maður allavega glaður af því Cary er farinn að þukla á Evu Maríu á ný og vondi kallinn er dauður. Ég er búinn að sjá þessa mynd svona sjö sinnum og er alltaf til í hana aftur.

Fyrst ég er byrjaður ætti ég að minnast aðeins á hina uppáhaldsleikstjórana mína: David Lynch og John Waters. Ég man enn hvað mér var brugðið þegar ég kom út af Blue Velvet og John er endalaust fyndinn og skemmtilegur. Myndirnar þeirra eldast þó kannski ekki eins vel og hjá Alfreð. Luis Bunuel er svo enn einn gæðakarlinn sem óhætt er að mæla með. Hann byrjaði sem súrrealisti með Dali og losnaði aldrei við súrrealistann úr sér. Það er ótrúlega auðvelt að verða tilgerðin ein þegar maður ætlar sér að vera "listrænn", en mér finnst Bunuel alltaf skemmtilegur og tilgerðarlaus. Ég veit ekki afhverju nákvæmlega, þetta er bara eitthvað sem maður finnur á sér.

Dr. Gunni (Gunnar Hjálmarsson)
tónlistarmaður.